منهول یا آدم رو چیست؟
منهول یا آدمرو نوعی محفظه دسترسی است که برای اتصال چندین خط لوله و ایجاد دسترسی به شبکههای زیرزمینی استفاده میشود. این سازه امکان بازرسی، تعمیر، نگهداری و حتی تنظیم تجهیزات مختلف مانند شیرآلات یا اتصالات را فراهم میکند.
منهول نه تنها در سیستم فاضلاب به کار میرود بلکه در سیستمهای آب، برق، گاز، تلفن و حتی تخلیه آبهای سطحی و طوفانی نیز دیده میشود. طراحی آن به گونهای است که افراد متخصص بتوانند بهراحتی وارد آن شده و عملیات لازم را انجام دهند. منهولها معمولاً در خیابانها، پیادهروها، محوطههای صنعتی و حتی املاک خصوصی قرار دارند. این سازهها دسترسی ایمن به زیرساختهای حیاتی شهر را ممکن کرده و نقش مهمی در عملکرد صحیح شبکههای شهری دارند.
کار منهول چیست؟
منهولها بخشی ضروری از شبکههای زیرزمینی زهکشی و تأسیسات شهری هستند که با ایجاد دسترسی ایمن، امکان نگهداری، بازرسی و توسعه شبکههای آب و فاضلاب را فراهم میکنند و در واقع پلی میان انسان و زیرساختهای پنهان شهر بهشمار میروند.
منهول ها در چه محل هایی معمولا نصب می شوند؟
منهولها بخشی ضروری از شبکههای زیرزمینی زهکشی و تأسیسات هستند که دسترسی برای نگهداری و بازرسی را فراهم میکنند و محل نصب منهولها معمولاً در جادهها، پیادهروها، محوطههای تجاری و املاک خصوصی هستند، این سازهها در محل اتصال شاخههای لوله، مسیرهای مستقیم طولانیتر از ۲۲ متر و تغییر جهتهای بیش از ۳۰ درجه بهکار میروند.
دریچههای پوشش آنها ایمنی و جلوگیری از ورود افراد غیرمجاز را تضمین میکنند. با گذر زمان طراحی منهولها کوچکتر و کارآمدتر شده و استفاده از پلی اتیلن بهدلیل آببندی کامل و جلوگیری از نفوذ فاضلاب و آبهای زیرزمینی، آنها را به گزینهای مطمئن برای پروژههای فاضلابی تبدیل کرده است.
⚠️👉 نکته مهم: محل قرارگیری منهول باید طبق مقررات و استانداردها باشد.
انواع منهول از نظر متریال و روش ساخت
- منهول پلیاتیلنی: سبک، مقاوم، کاملاً آببند و بدون نشت، بهترین گزینه برای پروژههای فاضلابی مدرن بهویژه در مناطق با سطح آب زیرزمینی بالاست.
- منهول GRP: از پلاستیک تقویتشده با الیاف شیشه ساخته میشود، سبک، مقاوم در برابر خوردگی و مناسب برای محیطهای خورنده است.
- منهول بتنی پیشساخته: در کارخانه ساخته شده و به محل پروژه منتقل میشود، نصب سریعتری دارد و کیفیت یکنواختتری ارائه میدهد.
- منهول آجری: با استفاده از آجر و ملات ساخته میشود، بیشتر در پروژههای کوچک یا سنتی کاربرد دارد ولی دوام و آببندی کمتری دارد.
- منهول بتنی ساخت درجا: در محل پروژه بتنریزی و اجرا میشود، برای پروژههای بزرگ یا شرایط خاص محل مناسب است.
درپوش منهولها معمولاً از جنسهایی مانند پلیاتیلن، فولاد، چدن و سایر متریال مقاوم ساخته میشوند.
انواع منهول بر اساس نوع کاربرد
منهولها بسته به نوع استفاده در سیستمهای مختلفی مثل فاضلاب، آب باران، برق، مخابرات، پروژههای صنعتی و حتی مدلهای چندمنظوره به کار میروند. برخی از کاربردها عبارتاند از:
منهول فاضلاب
منهول فاضلاب یکی از مهمترین بخشهای سیستم فاضلاب است به این دلیل که نیاز به حفاری را از بین میبرد. در سیستم فاضلاب شهری و خانگی برای اتصال چندین خط لوله فاضلاب به یک مسیر از منهول استفاده منهولهای فاضلاب در فواصل منظم در سراسر سیستم فاضلاب قرار می گیرد تا دسترسی راحت در هر نقطه را فراهم سازد.
دسترسی به منهول های فاضلابی باید با تجهیزات ایمنی لازم برای جلوگیری از حوادث ناشی از افتادن و گازهای مضر مانند متان و سولفید هیدروژن انجام شود. از منهول های فاضلابی در سیستم فاضلاب شهری و فاضلاب صنعتی و هم با کاربردهای مختلف در صنایع:
- گاز و نیروگاهها
- نفت و پتروشیمی
- خطوط انتقال شهری
در مقاله منهول فاضلاب چیست بطور کامل درباره منهول فاضلاب و کاربرد و اهمیت آن در سیستم فاضلاب توضیح دادهایم.
منهول برق
منهول برق سازهای حیاتی برای کاورینگ و دسترسی آسان به شبکههای زیرزمینی کابلها و خطوط برق است که نقش کلیدی در نگهداری، تعمیر و توسعه سیستمهای توزیع انرژی دارد. این منهولها در دو نوع کفدار و بدون کف طراحی و تولید میشوند تا نیازهای متنوع پروژهها را پوشش دهند.
امکان ساخت آنها با متریالهای مختلف از جمله پلیاتیلن (PE)، بتن، چدن، فلز (فولاد، گالوانیزه، استیل) و کامپوزیت (FRP) وجود دارد. در این میان منهولهای برق پلاستیکی (پلیاتیلنی) به دلیل وزن سبک، نصب سریع، آببندی کامل، مقاومت در برابر خوردگی و قیمت مقرون به صرفه، محبوبترین انتخاب پروژههای مدرن به شمار میآیند.
اغلب این سازهها بهصورت مکعبی طراحی میشوند تا فضای کافی برای عبور کابلها و دسترسی ایمن به شبکه فراهم شود. اگر به دنبال راهحلی بادوام، اقتصادی و هوشمندانه برای شبکههای برق زیرزمینی هستید، آشنایی با انواع و مزایای منهول برق قدم بعدی شماست.
منهول مخابرات
منهول مخابراتی یک محفظه زیرزمینی است که برای دسترسی آسان و ایمن به کابلهای مخابراتی و فیبر نوری طراحی شده است. این سازه به اپراتورهای مخابراتی و پیمانکاران شبکه امکان میدهد بدون نیاز به حفاریهای مکرر، عملیات نگهداری، تعمیرات، عیبیابی و ارتقای شبکه را بهسرعت و با هزینه کمتر انجام دهند.
استفاده از منهول، علاوه بر کاهش هزینههای عملیاتی و زمان اجرای پروژهها، موجب افزایش طول عمر کابلها و تجهیزات مخابراتی نیز میشود. متداولترین نوع این منهولها از جنس پلیاتیلن (HDPE) است که به دلیل وزن سبک، مقاومت بالا در برابر فشار، رطوبت، مواد شیمیایی و خوردگی، و همچنین نصب سریع و آسان، بهعنوان جایگزینی مناسب برای منهولهای سنگین و پرهزینه بتنی مورد استفاده قرار میگیرد.
منهولهای مخابراتی نهتنها از کابلها در برابر آسیبهای محیطی و حمله جوندگان محافظت میکنند، بلکه بهعنوان نقاطی برای تقسیم، اتصال و تغییر مسیر کابلها عمل کرده و امکان ارتقای شبکه در آینده را فراهم میسازند.
راهنمای انتخاب منهول بر اساس قطر
انتخاب قطر مناسب منهول بر اساس نوع کاربری، نقش مهمی در عملکرد شبکه و سهولت دسترسی دارد.در خطوط فرعی معمولاً از منهولهای کمقطر و کمعمق استفاده میشود، در حالی که خطوط اصلی به منهولهایی با قطر بیشتر برای مدیریت حجم بالای جریان نیاز دارند. این بخش به بررسی معیارهای فنی در انتخاب قطر مناسب منهول میپردازد.
🔹 قطر کم – مناسب برای خطوط فرعی
اغلب در شاخههای فرعی فاضلابی یا آب، با عمق کم تا حدود ۰.۷–۰.۹ متر (شامل inspection chambers یا shallow manholes) استفاده میشوند.
Inspection Chamber یا Shallow Manhole (منهول کمعمق) نوعی منهول کوچک و کمعمق است که برای خطوط فرعی یا نقاطی که فقط نیاز به بازدید و تمیزکاری ساده دارند استفاده میشود.
اطلاعات فنی منهول خطوط فرعی
- قطر لولهها کم است
- دبی جریان کم است
- تعداد لولههای وارده ممکن است زیاد باشد
- ابعاد داخلی رایج: حداقل ۰.۹ × ۰.۸ متر یا قطر دایرهای تقریباً ۰.۷ متر
- طراحی ساده برای دسترسی سریع و بازرسی دورهای، بدون نیاز به پله نصبشده
🔹 قطر بالا – مناسب برای خطوط اصلی
برای خطوط با قطر بزرگتر، تلاقی انشعابات یا تغییرات مسیر عمودی/افقی استفاده میشوند؛ معمولاً عمق بیشتر از ۱٫۵ متر (normal تا deep manholes)
منهولهای riser-type برای قطرهای بالا مثل ≥۴۸ اینچ مورد استفادهاند (تقریباً ۱٫۲ متر یا بیشتر)
برای تغییر اندازه لولهها، انشعابها و junction منظم، منهول با قطر بزرگ و طراحی مناسب ضروری است تا فضای کافی برای مونتاژ و نگهداری فراهم شود
خطوط اصلی :
- در خطوط اصلی و خطوط انتقال
- قطر لولهها زیاد است
- دبی جریان بالا است
- -تعداد لولههای وارده محدود یا یکی است.
- لایروبی دریچه ی بازدید و تمیز کزدن و بازرسی آن
سخن پایانی
منهولها بخش حیاتی زیرساختهای شهری هستند که دسترسی ایمن به شبکههای آب، فاضلاب، برق و مخابرات را فراهم میکنند و در نگهداری و توسعه این شبکهها نقش مهمی دارند. استفاده از موادی مانند پلیاتیلن و GRP به دلیل سبکی، مقاومت و آببندی مناسب، باعث نصب سریعتر، کاهش هزینهها و جلوگیری از آسیبهای زیستمحیطی میشود.
این سازهها در پروژههای مخابراتی توسعه فیبر نوری را آسان کرده و در سیستمهای فاضلاب با جلوگیری از نشت، به بهداشت شهری کمک میکنند. انتخاب درست جنس و قطر آنها تأثیر زیادی بر کارایی و طول عمر شبکه دارد
شرکت کیان صنعت پاسارگاد با بهرهگیری از فناوری روز و تیمی متخصص، تولیدکننده انواع منهولهای استاندارد پلیاتیلن و مجری نصب و اجرای حرفهای آنهاست. برای خرید، مشاوره و دریافت پاسخ به هرگونه پرسش در زمینه منهول، کارشناسان ما همواره در کنار شما هستند.
تلفن دفتر مرکزی :
تلفن: ۷ – ۹۴ ۵۰ ۶۴ ۸۸ (۲۱ ۹۸+)
فکس: ۴ – ۲۳ ۶۷ ۸۷ ۸۸ (۲۱ ۹۸+)
ایمیل : kspcor@gmail.com
سوالات متداول شما درباره منهول چیست
منهولها معمولاً از بتن، پلیاتیلن، فایبرگلاس یا در موارد قدیمیتر از آجر ساخته میشوند. انتخاب جنس به کاربرد، شرایط خاک و هزینه بستگی دارد، اما پلیاتیلن و فایبرگلاس بهدلیل سبکی و مقاومت بالا محبوبتر هستند و درپوش آنها اغلب چدنی است.
بله، تفاوت دارد. در خطوط فرعی معمولاً از منهولهای کوچک و کمعمق استفاده میشود که بیشتر برای بازدید و تمیزکاری سریع کاربرد دارند. اما خطوط اصلی به منهولهای بزرگتر و عمیقتری نیاز دارند تا هم حجم بالای جریان را مدیریت کنند و هم فضای کافی برای اتصال انشعابات و انجام تعمیرات فراهم شود.
هزینه ساخت منهول به عواملی مثل جنس بدنه، قطر و عمق، نوع طراحی (ساده یا دارای انشعابات بیشتر)، محل نصب و هزینه حملونقل بستگی داره. معمولاً منهولهای پلیاتیلن سبکتر و نصبشون ارزونتر است ، درحالیکه مدلهای بتنی بهدلیل وزن و اجرای سختتر، هزینه بالاتری دارن.
